LAFedelim. Güllü Karanfil: «Bän şanslıyım, ki okulda gagauz dilini üürendim»
Kiyatlar, şiirlär, annatmalar hem başka yazılar bizä yaşamanın özelliklerini annadêrlar. Literatura, bir anatar gibi, bizä başka dünnälara açılan kapuları açêr hem başka insannarın duygularını hem fikirlerini annamaa yardımcı olêr. Bu programmada da biz anılmış Gagauz yazıcısını, peetçisini Güllü Karanfili taa yakından tanımaa savaştık.
Tarihimiz: Kiriyet-Lunga Köyündeki Tatar Kuyusu
Çadır-Lunga bölgesindeki Kiriyet-Lunga köyü hala keşfedilmemiş ve çözülmemiş birçok gizemi saklıyor. Sakinler arasında yüzyıllardır ağızdan ağıza aktarılan pek çok efsane var. Burada, şu ya da bu işi yapmarak, toprağı kazarak bugün de çok uzun zaman önce burada yaşayan halklara ait ev eşyaları, mücevherler, silahlar bulmaktadır. Köyün kenarında bulunan kuyulardan biri özellikle dikkat çekiyor — buna […]
(Foto) Köklere dönüş. Bir Gagauz Köyünde Eski Yöntemle Buğday Hasadı Ve Harmanlama Canlandırıldı
Çeşmeköy sakinleri, Gagauz halkının tarih ve geleneklerini araştıranlar, bu konu ile meraklananlar geçmişin atmosferini yeniden yarattılar ve eski yöntemle buğday hasadı ve harmanlama sürecini canlandırdılar. Bu etkinliğin muhteşem ve renkli fotoğraflar raporu köyün resmi web sitesinde yayınlandı. Bu fotoğraflara bakınca, insan kelimenin tam anlamıyla geçmişe, bu tür işlerin yaygın ve alışılmış olduğu nine ve dedelerimizin […]
Gagauzların En Çok Sevdiği Baharat «Mürde»
Oldukça garip ve tercüme edilemez bir adı olan bu geleneksel Gagauz baharatının hazırlanmasının birçok yolu vardır. Her yaşlı ve orta yaşlı Gagauz kadınının «Murde» yapmak için kendi tarifi vardır, ancak herkes bunu paylaşmaya hazır değildir. Bu konuda komik şakalar da var: «Murde bir Gagauz uyuşturucusudur», «Murde bağımlılık yapar», evet kulağa komik gelse de doğrudur. Domuz […]
Gagauz Kültüründe Unlu Mamuller Hakkında
Bu yazıda size her Gagauzun çocukluğundan beri aşina olduğu geleneksel Gagauz unlu mamullerinden bahsedeceğim. Herkes bilmez ki, Gagauzlar’da bir yemek daveti «hadi, ekmek imee» şeklide telaffuz edilir, yani tam anlamıyla «hadi, ekmek yemeğe» anlamına geliyor. Büyükannem ve büyükbabam hep böyle derdi. İlginçtir, Valentin Moşkov’un «Bender vilayetinin Gagauzları» adlı monografisinde de aynı bilgiye rastgeliyoruz. Burada kahvaltı […]
Gagauzlarda Şarap Gelenekleri. Peki Siz Hangilerini Biliyorsunuz?
Bugün olduğu gibi eski zamanlarda da, hiçbir Gagauz bayramı ya da günlük yemeği ev yapımı şarap olmadan yapılamazdı. Bu durum, eski zamanlarda bestelenen ve günümüze kadar ulaşan halk türkülerinin ve şarkılarının metinlerine bile yansımıştır. Genel olarak, şarabın Gagauzların yaşamındaki önemini abartmak zordur. Aile ve takvim törenlerinde şarabın önemi, Diana Nikoglo’nun «Gagauz gıda sistemi» adlı bir […]
Gagauz Kültüründe Şarap
Gagauzların her yerde ve her zaman şarap ve şarapçılıkla anıldığı bir sır değil. Nereye giderseniz gidin, Gagauz olduğunuzu öğrenir öğrenmez hemen şarap, özellikle de ev yapımı şarap hakkında sorular sormaya başladıkları doğrudur. Şarap her zaman Gagauzlar arasında en popüler içki olmuştur ve olmaya devam etmektedir. Gagauzların şarap yapma gelenekleri Moldova ve Bulgar geleneklerinden çok farklı […]
«Gagauz Hediyelik Eşyaları» Moldova Genelinde Bilinen Bir Markadır
Çadır-Lunga yerlisi Olga Balta, ulusal ruhla dolu benzersiz eşyalar yaratıyor. Boyalı mutfak tahtaları, kil kase ve tabaklar, tahta kaşık ve spatulalar, ve diğer tatlı ufak güzellikler hediye etmekten utanılmayacak ve daha sonra işe yarayacak diğer küçük şeyler… Bunlar hepsi Olga’nın eseri. Genç kadın ‘Gagauz Hediyelik Eşyaları’ markasının yazarı; peksimet, şişe ve tabaklara resim yapmakta usta; […]
Gagauz Mutfağı. Ev Yapımı Geleneksel bir Gagauz ikramı olan Ciğer Ezmesi
Geçmiş yayınlarımızda, Gagauzların neredeyse her büyük ziyafetinin onsuz yapılamayacağı en popüler geleneksel Gagauz yemeklerinden olan bulgur, gözleme, kabaklı hakkında anlattık. Bugün size hiçbir Gagauz düğününün, Gagauz konuklama sofraları ya da herhangi bir büyük aile ziyafetinin onsuz yapamayacağı bir başka popüler gastronomik spesiyaliteden olan ciğer ezmesi’nden bahsedeceğiz. Eskiden, dedelerimiz ve ninelerimiz gençken, büyük kutlamalar çok önceden […]
Lidiya Todiyeva’dan Ulusal Gagauz Kostümleri Ve Bebekleri
Gagauz kadınlarının ulusal kostümleri kültürel mirasın ayrılmaz bir parçasıdır. Onlar halkın geçmişinin, geleneklerinin, göreneklerinin ve ilgi alanlarının özünü yansıtır. Gagauz ulusal kostümler, eskizler, süsler, ve detaylar Çadır-Lunga’nın yerlisi ve sakini Lidiya Todiyeva’nın uzun süredir devam eden büyük bir tutkusudur. Lidia Todiyeva, geleneksel olanı yeniden yaratma ve modern bir şekilde uygulama konusundaki sıkı çalışması ve yeteneği […]