Bir Mahzenin Gizemi Ya Da Küçük Bir Koleksiyonun Nasıl Gerçek Bir Müzeye Dönüştü
Sıradan bir şehrin sıradan bir avlusu: yeşil ağaçlar ve ön bahçeler, salıncaklı ve spor aletli bir oyun alanı, sıradan bir avlu, sıradan girişler. Evin bodrumlarından birinde gizlenen hazine olmasaydı, hikayede olağandışı bir şey olmayabilirdi. Bu hazineye ilk «inişim» oldukça spontane oldu. Bir gün işten eve dönüyordum ve geçici sığınağımın bulunduğu girişin bodrum katının kapısının açık […]
Tılsım, Gagauzlarda Paganizmin Ürkütücü Yankısıdır
Bu yazıda çoğunlukla gölgede kalmış olan, kültürel mirasın bu kısmından bahsedeceğim. İnternette ve inter dışındaki yerlerde bu konu hakkında çok fazla bilgi bulamazsınız.Bu nedenle bu konu hakkınında bilgi sahibi olan aydın sayısı da çok fazla değildir. Bilinen bir gerçektir ki Gagauzların kültür ve geleneklerinde derin pagan köklere sahip olduklarına dair derin izler vardır. Bunu, günümüze […]
Güllü Karanfil: «Dil yaşasın deyni, onda lӓzım lafetmӓӓ»
Gagauz dilinin durumu; termin tarafından dilin zenginnii; gençlerin gagauz dilindӓ lafetmemeleri hem okumamaları; nedӓn gagauz dilinda analar-bobalar gagauz dilindӓ uşaklarlan lafetmeerlӓr; gagauz dilinin ilerlemesi için progresiv proektlar; türk hem gagauz dillerinin Komrat Devlet Universitetindӓ ilerlemesi için; gagauz literaturası problemaları hem gelecӓӓ için laf.md programmasında lafedildi.
Gagauz Kültüründe «Kurban» Ve «Baaşış (hediye)»
Halkımızın kültür ve gelenekleriyle ilgilenenlerin birçoğu «kurban» ve «baaşış» kelimeleriyle karşılaşmıştır. Üstelik sadece günlük konuşmalarda değil, resmi haberlerde, yetkililerin konuşmalarında, yerel kamu otoritelerinin temsilcilerinde de bu iki kelime karşımıza çıkmaktadır. Bazıları yanlışlıkla bu terimlerin sadece Müslümanlara özgü olduğuna inanıyor ki bu tamamen yanlıştır. Öyleyse, kendi kültürümüzü daha yakından tanımak için bu konuyu biraz daha derinlemesine […]
Lüdmila Marin: «Bobam icin». Dmitriy Nikolayeviç Kara Çoban (p. II)
D. Kara Çobanın büük dostuydu L.A.Pokrovskaya — professor, doktor, aaraştırıcı. Onnarın ilk buluşması olmuş Beşalmada 1957 yılda. Pokrovskaya o zamannar işläärmiş Moskvada Akademiyada, da her yaz gelärmiş gagauz küülerinä aaraştırmalarına material toplamaa. MUZEYCİLİK Kara Çoban her kerä açıklaarmış ona kendi neetlerini, danışarmış soruşlarınnan, onnarın uymuş lafları, neetleri, ideyaları. Bir kerä Kara Çoban sölemiş kendi neetini […]
Lüdmila Marin: «Bobam icin». Dmitriy Nikolayeviç Kara Çoban (p. I)
D.N. KARA ÇOBAN (27.05.1933 — 08.10.1986) Dmitriy Nikolayeviç Kara Çobanın duuması mayın 27-dä 1933 yılda çiftçi, ama büük kulturalı ayledä. Anası — Anna Georgiyevna bilärmis 5 dil, bobası Nikolay Nikolayeviç virtuoz kemençeciymiş. Varmış küçük bir parça topracıkları evin yanında, angısının bereketinnän yaşayarmışlar hem tutarmışlar birkaç koyun. Mitika romun vakıtlarında bitirmiş 3 klas, sovet vakıtlarında — […]
Gagauz Gözleme’sı Dünya Kültür Mirası Listesine Dahil Edilecek
Sırları nesilden nesile aktarılan Gagauz mutfağı, ulusal kültürün ayrılmaz bir parçasıdır. Türkiye’den araştırmacılar, Gagauzya’nın geleneksel mutfağı hakkında daha fazla bilgi edinmek ve halk yemek tariflerini incelemek üzere 2022 yılında Gagauzya’ya geldi. Amaçları malzeme toplamak ve daha sonra Gagauz halkının mutfağı hakkında bir kitap oluşturmaktı. Moldovalı ünlü yazar, etnograf ve filoloji doktoru Evdokiya Soroçanu bir televizyon […]
Bir Mutfak Eşyası ve Sanat Eseri Olarak Geleneksel Gagauz Susağı
Susak, her Gagauz’un çocukluğundan beri bildiği kurutulmuş ve tohumları çıkartılmış bir mutfak eşyasıydı. Eskiden nerdeyse her evde çeşitli ev ihtiyaçları için kullanılan bir kaptı. Bazen kaşıklık, bazen tuzluk, bazen de kepçe olarak kullanılırdı. Susak, «çin kabağı» ya da «şişe kabağı» olarak adlandırılan özel bir kabak türüdür. Bugün bile nadir değildir. Bu kabak türü sadece Moldova’nın […]
Gagavuz Yemekleri Nesilleri Nasıl Birbirine Bağlıyor?
Son yıllarda, günümüz gençliğinin giyim, geleneklere ve basit ev yemeklerine ilgi duyması hoşuma gidiyor. Aslında Facebook veya Instagram’da gozleme ve turşu gibi yayınlamaktan çekinmeyen modern gençlik, bu basit ve gösterişsiz yemeklerin çağdaşları uzak atalarınla ne kadar bağladığını hayal bile edemez. Arsalı tek katlı evler var olduğu sürece, büyükanneler ve anneler kışa turşu hazırlamak için orada […]
Gagauzların soyadları ve sülale lakapları nasıl ortaya çıktı?
Yazar: Nata Çebotari. Çeviri Güllü Karanfil. Elimizde olan bilgilere göre, Gagauzların soyad ve lakapları ya ata adıyla ya yaptığı mesleğin adıyla veya ataların yaşadığı yerin adıyla adlandırılmıştır. En ilginci ise takma adlar ve lakaplar hakkında yazmaya başladığım zaman konsepti değiştirmek zorunda kaldım. Çünkü bazı Gagauz lakap adlarından sonra soyadlarına, soyadlarınında lakaplara dönüştüğünü fark ettim. Aynı […]