GÜNEY BESARABYA TARİHİNDE PAZARLAR, TARIMSAL SERGİLER VE FUARLAR
Gagauz halkının mecazi anlamda yaz mevsimini kapatıp kışı açan ikinci büyük tarım bayramı olan Kasım’a bir aydan az bir süre kaldı. Size daha sonra bayram hakkında daha fazla bilgi vereceğiz ve bu yayında atalarımızın geleneksel sonbahar panayırlarına nasıl hazırlandıkları, bu fuarların nasıl gerçekleştiği ve her gayretli vatandaş için ne kadar önemli olduğu hakkında çok ilginç […]
ÇOCUKLAR NASIL YETİŞKİN OLDU — GAGAUZLARIN UNUTULAN GELENEKLERİ
Atalarımızın kültürüne, geleneklerine ve göreneklerine adanmış daha önceki birçok yayınımda, Gagauz halkının, büyük ölçüde özenle korunduğu ve nesilden nesile aktarıldığı için günümüze kadar ulaşan bazı geleneklerinden bahsetmiştim, somut olmayan miras. Ve ilk yayınlarımızda yetişkinliğe girme, evlilik sözleşmeleri yapma ve aile kurma konusunu biraz ayrıntılı olarak incelemişsek, o zaman Gagauz erkek ve kızlarının büyüme dönemiyle doğrudan […]
Dünyadaki ünlü Gagauzlar. Çakır ailesinden az bilinen isimler
Ünlü Gagauz din adamı, eğitimci, bilim adamı ve bir anlamda ideolog Mihail Çakır’ın hayatı ve çalışmaları hakkında çok şey yazıldı. Bugün onun doğum gününde standart yolu takip etmemeye ve Başpiskopos Mihail Çakır hakkında konuşmamaya, biraz daha derine inmeye karar verdik. Herkes, Çakır soyunun sadece din adamlarıyla ünlü olmadığını bilmiyor: bu aile kültürel ve bilimsel topluluğa […]
Geleneksel Gagauz Borç’u nasıl yapılır. Tecrübeli bir Aşçı kadının tarifi
Gagauzlar arasında en popüler ev içeceklerinden biri, geleneksel olarak ilk yemekleri asitlendirmek için kullanılan ekşi borç olmuştur ve hala da öyledir. Bu arada, Gagauzlar ekşi borç sadece lahana çorbası ve ekşi çorbalar için değil, aynı zamanda özellikle sıcak mevsimde su yerine içmek için de hazırlarlar. Ya da geleneksel bir Gagauz yemeği olmamasına rağmen kurak bozkır […]
Gagauzların En Çok Sevdiği Baharat «Mürde»
Oldukça garip ve tercüme edilemez bir adı olan bu geleneksel Gagauz baharatının hazırlanmasının birçok yolu vardır. Her yaşlı ve orta yaşlı Gagauz kadınının «Murde» yapmak için kendi tarifi vardır, ancak herkes bunu paylaşmaya hazır değildir. Bu konuda komik şakalar da var: «Murde bir Gagauz uyuşturucusudur», «Murde bağımlılık yapar», evet kulağa komik gelse de doğrudur. Domuz […]
Gagauz Kültüründe Unlu Mamuller Hakkında
Bu yazıda size her Gagauzun çocukluğundan beri aşina olduğu geleneksel Gagauz unlu mamullerinden bahsedeceğim. Herkes bilmez ki, Gagauzlar’da bir yemek daveti «hadi, ekmek imee» şeklide telaffuz edilir, yani tam anlamıyla «hadi, ekmek yemeğe» anlamına geliyor. Büyükannem ve büyükbabam hep böyle derdi. İlginçtir, Valentin Moşkov’un «Bender vilayetinin Gagauzları» adlı monografisinde de aynı bilgiye rastgeliyoruz. Burada kahvaltı […]
Gagauz Mutfağı. Ev Yapımı Geleneksel bir Gagauz ikramı olan Ciğer Ezmesi
Geçmiş yayınlarımızda, Gagauzların neredeyse her büyük ziyafetinin onsuz yapılamayacağı en popüler geleneksel Gagauz yemeklerinden olan bulgur, gözleme, kabaklı hakkında anlattık. Bugün size hiçbir Gagauz düğününün, Gagauz konuklama sofraları ya da herhangi bir büyük aile ziyafetinin onsuz yapamayacağı bir başka popüler gastronomik spesiyaliteden olan ciğer ezmesi’nden bahsedeceğiz. Eskiden, dedelerimiz ve ninelerimiz gençken, büyük kutlamalar çok önceden […]
‘Yuurt’, ‘Kaymak’, ‘Nur’ Ve Daha Fazlası. Gagauz Mutfağında Süt Ürünleri
Gagauzların geleneksel mutfağında popüler bir ürün olan ‘yuurt’ fermente süt ya da doğal yoğurttur. Birçok modern Gagauz kadını, bu ürünün tarihi uzak geçmişe dayansa da, hala hazırlama üsulunu bilmektedir. Eğer Gagauzlar geleneksel olarak hep sığır ve diğer hayvanları yetiştirmekle uğraşmışsa, süt ürünleri prensip olarak atalarımızın beslenmesinde oldukça yaygın olmalıydı. Gerçekten öyle mi? Kütüphaneye gidelim ve […]
Gagauzlarda Kurban Çeşitleri Ve Anlamları
Geçen yazımızda kurban ve baaşışın ne olduğundan ve bu tür adakların nasıl farklılaştığından bahsetmiştik. Bu yayında, söz verdiğimiz gibi, kurban türlerinden ve bunların ne anlama geldiğinden bahsedeceğiz. «Allahlık kurban», insanların ve hayvanların refahı için sunulur. Bu kurban türü 8 Kasım “Kasım” bayramında sunulur. Eskiden kurban sofrasına davet edilen herkese bir somun (kolaç) ve yanan bir […]
Gagauz Gözleme’sı Dünya Kültür Mirası Listesine Dahil Edilecek
Sırları nesilden nesile aktarılan Gagauz mutfağı, ulusal kültürün ayrılmaz bir parçasıdır. Türkiye’den araştırmacılar, Gagauzya’nın geleneksel mutfağı hakkında daha fazla bilgi edinmek ve halk yemek tariflerini incelemek üzere 2022 yılında Gagauzya’ya geldi. Amaçları malzeme toplamak ve daha sonra Gagauz halkının mutfağı hakkında bir kitap oluşturmaktı. Moldovalı ünlü yazar, etnograf ve filoloji doktoru Evdokiya Soroçanu bir televizyon […]